آب خراسان جنوبی؛ میان جهش پروژه ها و هشدار بحران

به گزارش خبرنگار بیرجند سلام، عباس سارانی با تشریح آخرین وضعیت پروژه های عمرانی حوزه آب خراسان جنوبی اظهار کرد: در سال های اخیر و بویژه در دولت چهاردهم، تکمیل طرح های زیربنایی و تقویت زیرساخت های پایدار تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعت استان با تمرکز ویژه دنبال شده است.

وی با اشاره به مهمترین اقدامات انجام شده در حوزه آب استان افزود: تکمیل و بهره برداری از سد تغذیه مصنوعی بندان در شهرستان نهبندان، یکی از پروژه های مهمی بود که پس از ۱۲ سال بلاتکلیفی و توقف، به سرانجام رسید.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی ارزش ریالی این پروژه را بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این سد با هدف مهار رواناب های مرزی، تقویت سفره های آب زیرزمینی منطقه کم آب نهبندان و کاهش خطرات ناشی از سیلاب های فصلی وارد مدار بهره برداری شده است.

سارانی با اشاره به رفع گره از پروژه آبرسانی طبس تصریح کرد: این طرح که بیش از ۲ سال متوقف مانده بود، با جذب و اختصاص ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار تکمیل و آماده بهره برداری شد.

وی ادامه داد: پروژه آبرسانی طبس شامل اجرای ۳۲ کیلومتر خط انتقال و احداث مخزن یک هزار مترمکعبی است که با بهره برداری از آن، سالانه حدود ۲ میلیون مترمکعب از کسری آب شرب شهر طبس جبران خواهد شد.

مدیرعامل آب منطقه ای استان، آبرسانی به بیرجند را یکی از طرح های راهبردی استان دانست و گفت: این پروژه اکنون با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۰ درصد در حال اجرا است.

وی افزود: حفر و تجهیز ۶ حلقه چاه، اجرای ۶۰ کیلومتر خط انتقال و ساخت تأسیسات جانبی، بخش هایی از این طرح است که با تکمیل آن ظرفیت تأمین آب شرب مرکز استان ۱۵۰ لیتر بر ثانیه افزایش می‌یابد.

سارانی اعتبار مورد نیاز برای تکمیل نهایی طرح آبرسانی بیرجند را بیش از یک هزار میلیارد تومان اعلام کرد و اظهار داشت: با بهره برداری از این پروژه در ۶ ماه آینده، مجموع اعتبارات هزینه شده دولت در بخش آب استان به ۲ هزار میلیارد تومان خواهد رسید؛ رقمی که یک رکورد بی‌سابقه در تأمین مالی پروژه های عمرانی منطقه محسوب می شود.

وی با اشاره به برنامه ریزی برای توسعه طرح های آبی در دیگر نقاط استان خاطرنشان کرد: مطالعات و مراحل مقدماتی آبرسانی به شهرستان های فردوس و درمیان و همچنین پروژه حیاتی انتقال آب از دشت آهنگران به شهرستان های قائن، زیرکوه و درمیان با پوشش ۱۴۶ روستا و برآورد اعتباری بیش از ۳ هزار میلیارد تومان در دست پیگیری است.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای در ادامه با هشدار درباره وضعیت منابع زیرزمینی استان بیان کرد: در شرایطی که میانگین وابستگی کشور به آب های زیرزمینی حدود ۴۵ درصد است، این میزان در خراسان جنوبی به دلیل شرایط خاص اقلیمی به ۹۵ درصد رسیده است.

سارانی با اشاره به فشار شدید بر سفره های زیرزمینی افزود: میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی استان اکنون بسیار بیشتر از نرخ تغذیه و تجدیدپذیری آن‌ها است؛ بگونه ای که در دشت بیرجند، برداشت آب ۱.۴ برابر ظرفیت قابل برنامه ریزی و استاندارد سفره انجام میشود.

وی با بیان اینکه بیشتر دشت های استان در شرایط ممنوعه قرار دارند، تصریح کرد: از ۳۵ محدوده مطالعاتی آب در خراسان جنوبی، ۲۶ محدوده در وضعیت ممنوعه یا ممنوعه بحرانی قرار دارد که این موضوع زنگ خطری جدی برای پایداری زیستی استان است.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای فرونشست زمین را یکی از خطرناکترین پیامدهای ناترازی منابع آبی دانست و گفت: این پدیده اکنون در ۹ شهرستان استان گزارش شده است و زیرساخت های جاده ای، ریلی، سازه های مسکونی و زمین های کشاورزی را تهدید میکند.

سارانی با اشاره به سهم عوامل انسانی و طبیعی در فرونشست اظهار کرد: بررسی ها نشان میدهد ۷۰ درصد این پدیده ناشی از برداشت بی رویه و غیرعلمی از سفره های زیرزمینی و ۳۰ درصد مربوط به عوامل اقلیمی و زمین شناختی است.

وی با اشاره به وضعیت بارندگی های استان در سال آبی جاری افزود: حدود ۱۲۰ میلی‌متر بارندگی در خراسان جنوبی ثبت شده است که نسبت به بارش ۶۳ میلی متری سال گذشته، رشد ۸۸ درصدی را نشان می دهد.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای ادامه داد: این میزان بارندگی در مقایسه با میانگین بلند مدت ۱۰۸ میلی متر، تنها ۱۰ درصد افزایش داشته است و با وجود این شرایط، طبق داده های مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، ۹۹.۹۸ درصد مساحت استان همچنان درگیر درجات مختلف خشکسالی از خفیف تا بسیار شدید است.

سارانی با تأکید بر اینکه بارش های سطحی نمی تواند به تنهایی مشکل منابع زیرزمینی را حل کند، گفت: ظرفیت کل سدهای استان ۷۵ میلیون مترمکعب است که اکنون تنها ۱۴ تا ۱۴.۵ میلیون مترمکعب معادل ۱۹ درصد آن پر است.

وی تغییرات اقلیمی و پراکندگی نامناسب بارش ها را از عوامل کاهش رواناب های مؤثر برای ورود به مخازن سدها عنوان کرد.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای در پایان، مدیریت مصرف بخش کشاورزی را مهمترین راهکار عبور از بحران آب استان دانست و افزود: سالانه ۸۸۴ میلیون مترمکعب آب در خراسان جنوبی مصرف میشود که بخش کشاورزی با ۵۵۰ میلیون مترمکعب، معادل ۸۷ درصد بیشترین سهم مصرف را دارد؛ سهم بخش شرب ۱۰ درصد و سهم بخش صنعت و خدمات تنها ۳ درصد است.

انتهای خبر/