به گزارش خبرنگار بیرجند سلام ، در یک دهه اخیر، محور بیرجند–قائن نهتنها یک مسیر ارتباطی بین دو شهر مهم استان خراسان جنوبی محسوب میشد، بلکه بهعنوان نمادی از چالشهای زیرساختی و ناامنیهای جادهای در منطقه شناخته میشد. جادهای که هر بار نامش در رسانهها میآمد، همراه با خبرهای تلخ تصادف و مرگ، و تکرار وعدههایی بود که به نظر میرسید هرگز رنگ واقعیت به خود نمیگیرد.
اما اکنون، با پیشرفت ملموس پروژه دوباندهسازی و تکمیل بخشهای باقیمانده، این مسیر در آستانه تحول قرار گرفته است. از نگاه کارشناسان، پایان این پروژه نه فقط به معنای ارتقای کیفیت یک جاده است، بلکه نمادی از تحقق مطالبه عمومی، افزایش ایمنی و کاهش هزینههای انسانی و اقتصادی است که سالها بهصورت ناخواسته بر دوش مردم این منطقه سنگینی کرده است.
از «محور مرگ» تا «راه توسعه»
محور بیرجند–قائن، بهعنوان یکی از شریانهای اصلی کریدور شمال–جنوب کشور، همواره اهمیت استراتژیک داشته است؛ اما در سالهای گذشته، همین اهمیت باعث شد ضعفهای زیرساختی آن بیشتر نمایان شود. افزایش تردد، عبور سنگینوزنها، کمعرض بودن مسیر و قوسهای خطرناک، این جاده را به یکی از پرحادثهترین مسیرهای استان تبدیل کرد و خانوادههای زیادی را درگیر سوگ و درد کرد.
محمد ضیغم فعال رسانهای میگوید: «وقتی یک مسیر به طور مکرر شاهد تصادفات زنجیرهای و مرگهای تلخ باشد، اعتماد عمومی به ایمنی آن از بین میرود و هر سفر تبدیل به یک ریسک جدی میشود.»
شروعی که دیر رقم خورد
اگر بخواهیم ریشه این مطالبه را بررسی کنیم، باید به سالهای پایانی دهه ۸۰ بازگردیم؛ زمانی که مردم و فعالان رسانهای، بهصورت جدی خواهان دو بانده شدن این محور شدند. در سالهای بعد، هرچند پروژه وارد فاز اجرایی شد، اما مشکلات مالی، تأمین سوخت، پیچیدگیهای فنی و تغییر پیمانکاران، روند کار را کند کرد و این مسیر همچنان درگیر وعده و انتظار بود.
در یک نگاه تحلیلی، میتوان گفت یکی از مهمترین دلایل طولانی شدن پروژه، ترکیب مشکلات اجرایی با فشارهای اجتماعی و سیاسی بود؛ زیرا هر بار وعدهای داده میشد، جامعه با انتظاری تازه مواجه میشد و تا تحقق کامل پروژه، بار روانی و اجتماعی آن همچنان پابرجا بود.
پیشرفت فیزیکی؛ نزدیک به خط پایان
بر اساس آخرین گزارشهای رسمی، پروژه دوباندهسازی این محور در مجموع ۱۰۰ کیلومتر تعریف شده است و تاکنون حدود ۹۷.۵ کیلومتر از مسیر به بهرهبرداری رسیده است. تنها ۳.۵ کیلومتر باقیمانده که بهعنوان آخرین حلقه پروژه شناخته میشود، در مسیر آرینشهر تا سهراهی روم قرار دارد؛ محدودهای که به دلیل شرایط توپوگرافی و قوسهای خطرناک، اجرای آن حساسیت بالایی دارد.
یکی از پیمانکاران پروژه در این باره گفته است: «بخش پایانی، همان گره سختی است که سالها مردم را منتظر نگه داشته؛ اما اکنون با تکمیل زیرسازی و آمادهشدن روسازی، بهزودی این قطعه نیز به شبکه راههای استاندارد کشور متصل خواهد شد.»
چالشهای پیشرو؛ از سوخت تا تأمین اعتبار
باوجوداینکه بخش عمده مسیر تکمیل شده، اما مسیر اجرای پروژه همواره با چالشهای جدی همراه بوده است. یکی از مشکلات اصلی، تأمین سوخت کارگاههای راهسازی بود که در برخی مقاطع باعث توقف موقت عملیات شد. مدیران استان اعلام کردهاند که با پیگیری و جلسات مشترک با شرکت نفت، این مشکل در حال حلشدن است و برنامهریزی شده تا کارگاهها با کمبود سوخت مواجه نشوند.
در کنار این، مسئله تأمین اعتبار نیز همچنان یکی از گرههای پروژه محسوب میشود. به گفته مسئولان، برای تکمیل نهایی این محور حدود یک هزار میلیارد ریال اعتبار دیگر نیاز است که در انتظار تصمیم نهایی دستگاههای ذیربط است. در این میان، سفر ریاستجمهوری به استان و وعدههای مطرح شده، امیدها را برای تأمین منابع لازم افزایش داده است.
نقطه عطف؛ وعده استاندار و چشمانداز پایان پروژه
استاندار خراسان جنوبی در آخرین بازدید میدانی خود از پروژه، با تأکید بر عزم جدی مدیریت استان برای اتمام پروژه، اعلام کرده است که پرونده دوباندهسازی محور بیرجند–قائن تا پایان سال جاری بسته خواهد شد؛ بهشرط اینکه شرایط جوی اجازه اجرای آسفالت گرم را فراهم کند.
او در این زمینه گفته است: این پروژه، مطالبهای بهحق و تاریخی مردم استان است و با تکمیل نهایی، نهتنها ایمنی مسیر افزایش مییابد، بلکه زمینه توسعه اقتصادی و گردشگری شرق کشور نیز تقویت خواهد شد.
چرا تکمیل این محور اهمیت دارد؟
از منظر کارشناسی، تکمیل این محور چند اثر مهم دارد:
کاهش تصادفات و تلفات انسانی: اصلاح قوسهای خطرناک و افزایش عرض مسیر، ریسک تصادف را کاهش میدهد.
افزایش روانی ترافیک: چهارخطه شدن مسیر، باعث کاهش زمان سفر و جلوگیری از ایجاد ترافیک سنگین میشود.
تقویت کریدور شمال–جنوب: این محور، بخشی از شبکه ارتباطی مهم کشور است و استانداردسازی آن، به توسعه حملونقل کشور کمک میکند.
آرامش روانی جامعه: پایان یک پروژه طولانیمدت، بهنوعی بازگرداندن اعتماد مردم به وعدههای اجرایی است.
